Thứ Năm, ngày 07 tháng 12 năm 2023
Môn: Lịch sử - Địa lí
Bài 12: THĂNG LONG – HÀ NỘI (Tiết 3)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Sử dụng các nguồn tư liệu lịch sử và địa lý, nêu được Hà Nội là trung tâm chính
trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam.
- Thể hiện được ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa của Thăng Long –
Hà Nội.
2. Năng lực chung.
- Năng lực tự chủ, tự học: Biết tự chủ thực hiện sử dụng một số phương tiện học tập
môn Lịch sử và Địa lí.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thực hiện tốt và có sáng tạo trong thực
hiện các hoạt động của môn Lịch sử và địa lí.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động nhóm
và thực hành.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất nhân ái: Biết chia sẻ, giúp đỡ bạn trong sử dụng, thực hành các hoạt
động về Lịch sử, Địa lí.
- Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch
sử và Địa lí.
- Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm với lớp, tôn trọng tập thể.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
- SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động:
- Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập
trung.

- Cách tiến hành:
- GV giới thiệu hình ảnh trong sách giáo khoa - HS quan sát tranh và trả lời một số
để khởi động bài học.
câu hỏi theo ý kiến cá nhân
+ Kể tên các nhân vật lịch sử, các sự kiện gắn
liền với Thăng Long – Hà Nội?
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào
bài mới.
- HS lắng nghe.
2. Khám phá:
- Mục tiêu:
+ Sử dụng các nguồn tư liệu lịch sử và địa lý, nêu được Hà Nội là trung tâm chính trị,
kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam.
+ Thể hiện được ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa của Thăng Long – Hà
Nội.
- Cách tiến hành:
Hoạt động: Thủ đô Hà Nội ngày nay
- Giáo viên cho học sinh khám phá quan sát - Học sinh làm việc theo hình thức cặp
các hình từ hình 9 đến hình 11 trong sách đôi, giáo viên hỗ trợ học sinh.
giáo khoa, thảo luận theo cặp đôi và thực hiện
nhiệm vụ:
+ Cho biết tên các địa điểm trong hình ảnh.
+ Thảo luận chức năng của các địa điểm
trong hình ảnh
- Giáo viên gọi đại diện cặp đôi lên báo cáo - HS đại diện các nhóm trình bày:
kết quả, thực hiện nhiệm vụ. Các học sinh Hình 9. Tòa nhà Quốc hội Việt Nam là
khác bổ sung và hoàn thiện câu trả lời.
trụ sở làm việc và nơi diễn ra các phiên
họp toàn thể đoàn toàn thể của quốc hội
và Nhà nước Việt Nam. Tòa nhà Quốc
hội khởi công xây dựng năm 2009 tọa
lạc trên đường Độc Lập, đối diện quảng
trường trung tâm và nằm cạnh khu di
tích khảo cổ học 18 Hoàng Diệu.
Hình 10. Đại học Bách Khoa Hà Nội là
Đại học chuyên ngành kỹ thuật hàng
đầu và được xếp vào nhóm đại học

trọng điểm của quốc gia Việt Nam.
Hình 11. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
được thành lập theo quyết định số
1674/QĐTTG5 năm 2011 của Thủ
tướng Chính phủ trên cơ sở sáp nhập
Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng
Cách mạng Việt Nam. Bảo tàng Lịch sử
Quốc gia là công trình văn hóa tọa lạc ở
khu vực trung tâm của Thủ đô Hà Nội,
gắn với nhiều di tích linh thiêng của
Thủ đô như: Tháp Rùa, Hồ Gươm, cầu
Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Bút Tháp,…
Bảo tàng lưu trữ, trưng bày, giới thiệu
lịch sử Việt Nam từ thời tiền sử đến
ngày nay thông qua hệ thống tài liệu,
hiện vật vô cùng đồ sộ, quý giá. Trong
đó, có nhiều hiện vật là bảo vật quốc
gia. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang
duy trì hai hệ thống trưng bày cố định
tại hai cơ sở: số 1 Tràng Tiền- Hà Nội,
trưng bày Lịch sử Việt Nam từ thời tiền
sử đến hết triều Nguyễn Năm 1945. Tại
cơ sở số 216 Trần Quang Khải - Hà Nội
trưng bày về lịch sử Việt Nam từ giữa
thế kỷ XX đến nay.
- Giáo viên tiếp tục bổ sung, mở rộng câu hỏi
học sinh: Chức năng của các địa điểm trong
hình cho thấy Hà Nội có vai trò gì? Hà Nội
là trung tâm quan trọng của cả nước trên
lĩnh vực nào?
- Giáo viên nhận xét và chuẩn kiến thức cho
học sinh.
- Học sinh làm việc theo hình thức cá
- Giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện nhiệm nhân.

vụ: Quan sát hình 12 và cho biết ý nghĩa của
hoạt động đó trong việc giữ gìn và phát huy
truyền thống văn hóa của Thăng Long- Hà
Nội.
- Giáo viên gọi một số học sinh trả lời câu
hỏi. Các học sinh khác lắng nghe, bổ sung và
hoàn thiện câu trả lời.

- 2 – 3 HS trả lời:
Hình 12. Nghệ nhân dạy các bạn nhỏ
nặn tò he. Tò he là một loại đồ chơi dân
gian làm từ bột hấp chín có nhuộm
màu, đặc biệt chỉ có duy nhất ở làng
Xuân La, xã Phượng Rực, huyện Phú
Xuyên, thành phố Hà Nội. Trong hình
là nghệ nhân Nguyễn Văn Thành đang
dạy các bạn nhỏ nặn tò he. Đây là một
trong những hoạt động nhằm bảo tồn
những nét văn hóa truyền thống của
thành phố Hà Nội.

- Giáo viên có thể đặt thêm một số câu hỏi - HS trả lời câu hỏi
cho học sinh thảo luận: Theo em, cần làm gì
để giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa
của Thăng Long - Hà Nội? Để học sinh trả lời
được câu hỏi này, giáo viên cần định hướng
gợi ý học sinh thông qua quan sát một số hình
ảnh, xem video về một số hoạt động ở góp
phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống của Thăng Long - Hà Nội.
- Giáo viên nhận biết và nhận xét và chuẩn
kiến thức cho học sinh.
3. Luyện tập.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
- Cách tiến hành:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đóng vai - Học sinh lắng nghe thực hiện.
diễn lại một số câu chuyện về lịch sử Việt
lịch sử Hà Nội.

- Giáo viên gợi mở cho học sinh kể thêm
một số công trình tiêu biểu của Hà Nội, để
sau đó cho thấy Hà Nội là trung tâm chính - HS trình bày
trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục của đất nước
4. Vận dụng trải nghiệm.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Cách tiến hành:
- Dựa vào yêu cầu trong sách giáo khoa, - Học sinh lắng nghe thực hiện.
giáo viên hướng dẫn cho học sinh thực
hiện theo nhóm. Mỗi nhóm lựa chọn một
đối tượng: Di tích Lịch sử - văn hóa hoặc
giá trị truyền thống của Hà Nội để thể hiện
có thể đề nghị sự hỗ trợ của người thân.
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
--------------------------------------------------Bài 13: VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM (TIẾT 1)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn
Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ sồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Đọc tư liệu lịch sử, mô tả được kiến trúc và chức năng của một trong các công
trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, nhà bia Tiến sĩ.
2. Năng lực chung.
- Năng lực tự chủ, tự học: Biết tự chủ thực hiện các nhiệm vụ học tập.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất ở mức độ đơn giản một số biện
pháp để giữ gìn và bảo vệ các di tích lịch sử.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động nhóm
và thực hành.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất yêu nước: Trân trọng phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc.
- Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch
sử và Địa lí.
- Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
- SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động:
- Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập
trung.
- Cách tiến hành:
- GV giới thiệu hình ảnh Khuê Văn Các: - HS quan sát hình ảnh và lắng nghe.
Năm 1999, Khuê Văn Các được chọn là biểu
tượng của Thủ đô Hà Nội.

- HS phát biểu theo hiểu biết của bản
- GV yêu cầu HS chia sẻ hiểu biết của bản thân.
- HS lắng nghe.
thân về công trình kiến trúc này.
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào
bài mới.
2. Khám phá:
- Mục tiêu:
+ Xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn
Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ sồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 1: Tìm hiểu về khu di tích Văn
Miếu – Quốc Tử Giám
- GV yêu cầu HS đọc nội dung đoạn 1, mục 1 - HS đọc nội dung đoạn 1, mục 1 kết
kết hợp quan sát sơ đồ hình 2 và thực hiện hợp quan sát sơ đồ hình 2 và thực hiện
nhiệm vụ: Xác định vị trí của một số công nhiệm vụ.
trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn
Miếu- Quốc Tử Giám.
- GV mời đại diện 1-2 HS trình bày trước - 1-2 HS trình bày trước lớp, HS khác
lớp, HS khác nhận xét, bổ sung.
nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét và chuẩn kiến thức cho HS.
- HS lắng nghe.
- GV cho HS thảo luận nhóm thực hiện yêu - HS thảo luận nhóm thực hiện yêu cầu:
cầu:

+ Mô tả kiến trúc, chức năng của một số công + Văn Miếu gồm các công trình tiêu
trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, nhà bia biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các,
Tiến sĩ.
nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,... Đây
là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của
ông. Quốc Tử Giám ở phía sau Văn
Miếu, là khu Thái Học gồm nhà Tiền
Đường và nhà Hậu Đường. Đây là nơi
học tập của các hoàng tử, con gia đình
quý tộc, quan lại và những người giỏi
trong nước. Nhà bia Tiến sĩ là nơi khắc
tên những người đỗ tiến sĩ thời Hậu Lê
và thời Mạc.
+ Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người + Ý nghĩa của việc ghi danh những
đỗ tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
người đỗ tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử
Giám nhằm khuyến khích tinh thần hiếu
học trong nhân dân.
- GV mời đại diện một số nhóm trình bày - Đại diện một số nhóm trình bày trước
trước lớp, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. lớp, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
- GV tổng hợp các ý kiến của HS và chốt lại - HS lắng nghe.
ý chính.
3. Luyện tập
- Mục tiêu:
+ Biết lập bảng về các công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu- Quốc
Tử Giám.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 2: Lập bảng về các công trình
kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn
Miếu- Quốc Tử Giám.
- GV mời 1 HS đọc yêu cầu bài.
- 1 HS đọc yêu cầu bài.
- Mời cả lớp sinh hoạt nhóm 4, cùng nhau - Cả lớp sinh hoạt nhóm 4, cùng nhau
thảo luận và lập bảng về các công trình kiến thảo luận và lập bảng về các công trình
trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu- kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn
Quốc Tử Giám.
Miếu- Quốc Tử Giám.
Tên công trình
Chức năng
Tên công trình
Chức năng

Văn Miếu
Quốc Tử Giám
Nhà bia Tiến sĩ

?
?
?

Văn Miếu

Đây là nơi thờ
Khổng Tử và các
học trò của ông.
Quốc Tử Giám
Đây là nơi học tập
của các hoàng tử,
con gia đình quý
tộc, quan lại và
những người giỏi
trong nước.
Nhà bia Tiến sĩ
Khắc tên những
người đỗ tiến sĩ
thời Hậu Lê và
thời Mạc.
- GV mời các nhóm trưng bày kết quả lên - Đại diện các nhóm trưng bài kết quả
bảng lớp.
lên bảng lớp.
- GV mời cả lớp cùng quan sát và đánh giá
kết quả.
- GV nận xét tuyên dương
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm
4. Vận dụng trải nghiệm.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Cách tiến hành:
- GV tổ chức hoạt động toàn lớp, cho HS - HS xung phong làm phóng viên giới
sắm vai là hướng dẫn viên du lịch để giới thiệu cho các bạn tổng quan về khu di tích
thiệu cho các bạn tổng quan về khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám và một số
Văn Miếu – Quốc Tử Giám và một số công công trình tiêu biểu.
trình tiêu biểu.
+ Nhận xét kết quả các tổ, tuyên dương.
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:

..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
---------------------------------------------------